Cotton Pest : असा करा पैसा किड्याचा बंदोबस्त, या आहेत महत्त्वाच्या उपाय योजना

कापसाच्या पिकावर वाणी किडीचा प्रादुर्भाव होणे हा शेतकऱ्यांसाठी एक मोठा समस्या बनला आहे. या किडीमुळे पिकाचे उत्पादन घटते आणि आर्थिक नुकसान होते. आज दिनांक ७ जुलै २०२४ रोजी या किडीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या उपाययोजनांची माहिती देण्यात येत आहे.

Cotton Pest : असा करा पैसा किड्याचा बंदोबस्त, या आहेत महत्त्वाच्या उपाययोजना
Cotton Pest : असा करा पैसा किड्याचा बंदोबस्त, या आहेत महत्त्वाच्या उपाययोजना

वाणी किडीची ओळख:

वाणी किड ही कीड कापसाच्या पानांवर अंडी घालते. या अंड्यांमधून निघालेली पिल्ले पानांवर खाद्य करतात. यामुळे पानांचे नुकसान होते आणि शेवटी कापसाचे उत्पादन कमी होते. ही कीड प्रामुख्याने स्पोडोप्टेरा लिटुरा या नावाने ओळखली जाते.

वाणी किडीचे लक्षणे:

वाणी किडीच्या प्रादुर्भावाची सुरुवात पानांवर लहान छिद्रे दिसणे, पानांचा रंग बदलणे, आणि पानांच्या कडांची करडसर होणे या लक्षणांनी ओळखता येते. याशिवाय, पानांच्या खालच्या बाजूस अंड्यांची थर दिसणे हे देखील या किडीचे लक्षण आहे.

किडीचे नियंत्रणासाठी उपाययोजना:

१. शेतीची स्वच्छता:

शेतामधील कचरा, गवत, आणि इतर अवशेष स्वच्छ ठेवणे गरजेचे आहे. यामुळे किडींचे निवासस्थान नष्ट होते. तसेच, शेतामध्ये अति गवत वाढू देऊ नये.

२. पीक फेरपालट:

पीक फेरपालट केल्याने किडींची वाढ कमी होते. कापसाच्या शेतात इतर पिके जसे की सोयाबीन, मका, इत्यादी लावल्यास किडींच्या प्रादुर्भावात घट येते.

३. प्राकृतिक शत्रूंचा वापर:

वाणी किडीच्या नैसर्गिक शत्रूंचा वापर करावा. ट्रायकोग्रामा चिलोनिस ही कीड वाणी किडीच्या अंड्यांचा नाश करते. या नैसर्गिक शत्रूंचा वापर केल्याने किडींची संख्या कमी होते.

४. जैविक कीटनाशकांचा वापर:

जैविक कीटनाशकांचा वापर करावा. निंबोळी अर्क, दशपर्णी अर्क यांचा उपयोग केल्यास वाणी किडीवर नियंत्रण मिळवता येते. या जैविक कीटनाशकांचा वापर केल्याने पर्यावरणावर कोणताही वाईट परिणाम होत नाही.

५. रासायनिक कीटनाशकांचा वापर:

शेवटचा पर्याय म्हणून रासायनिक कीटनाशकांचा वापर करावा. इमिडाक्लोप्रिड, थायामेथोक्झाम, लॅम्बडा-सायहॅलोथ्रीन इत्यादी कीटनाशकांचा वापर करावा. पण यांचा वापर करताना योग्य प्रमाणात आणि योग्य वेळी वापरणे महत्त्वाचे आहे. रासायनिक कीटनाशकांचा अतिरेकी वापर केल्यास पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.

६. प्रकाश सापळे:

रात्रीच्या वेळी प्रकाश सापळे लावल्यास वाणी किडीचे प्रौढ कीड पकडता येतात. यामुळे कीडींची संख्या कमी होऊ शकते. प्रकाश सापळे वापरल्याने किडींच्या जीवनचक्रात अडथळा येतो आणि त्यांच्या प्रजननक्षमतेत घट होते.

७. निरिक्षण आणि देखरेख:

शेतकऱ्यांनी नियमितपणे आपल्या शेताचे निरीक्षण करावे. किडीचे लक्षणे दिसल्यास तत्काळ उपाययोजना कराव्यात. शेतात फेरफटका मारून पानांचे निरीक्षण करावे आणि किडींची उपस्थिती असल्यास लगेच उपाययोजना कराव्यात.

वाणी किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांसाठी सल्ला:

वाणी किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांनी विविध उपाययोजनांचा वापर करावा. जैविक आणि रासायनिक कीटनाशकांचा संतुलित वापर करणे महत्त्वाचे आहे. कीटनाशकांचा वापर करताना योग्य प्रमाणात आणि योग्य वेळी वापरणे आवश्यक आहे. तसेच, शेतातील स्वच्छता आणि पीक फेरपालट या पद्धतींचा वापर केल्यास वाणी किडीचे प्रमाण कमी करता येते.

निष्कर्ष:

वाणी किडीचा प्रादुर्भाव हा कापसाच्या पिकासाठी मोठा धोका आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी योग्य उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. शेतीची स्वच्छता, पीक फेरपालट, प्राकृतिक शत्रूंचा वापर, जैविक आणि रासायनिक कीटनाशकांचा योग्य वापर, प्रकाश सापळे, आणि नियमित निरीक्षण या सर्व उपाययोजनांचा वापर केल्यास वाणी किडीवर प्रभावी नियंत्रण मिळवता येईल. शेतकऱ्यांनी आपल्या पिकाचे संरक्षण करून चांगले उत्पादन मिळवावे.

error: Content is protected !!